Met trots kunnen we delen dat onze collega Jort van der Geest zijn PhD aan de Universiteit van Utrecht heeft behaald! Na het succesvol verdedigen van zijn proefschrift is zijn promotie officieel rond. Een bijzondere mijlpaal in zijn carrière. Vanaf nu mag hij de titel van dr. voeren. En zijn onderzoek? Dat is ook belangrijk voor PLN-R14del!
In zijn promotie richtte Jort zich op het ontwikkelen van een nieuw preklinisch model. Dit is een model dat wetenschappers gebruiken om een ziekte beter te begrijpen en om behandelingen te testen voordat deze in mensen onderzocht kunnen worden. Zulke modellen zijn cruciaal, want ze helpen voorspellen of therapieën een kans van slagen hebben.
Hartplakjes bieden een realistisch beeld
Jort werkte met hartweefsel van patiënten die een harttransplantatie hebben gehad. Het oude, zieke hart wordt bij een transplantatie vervangen, maar dit oude hart is voor onderzoekers ontzettend waardevol. Van dit weefsel worden zeer dunne plakjes van de hartspier gemaakt, die in leven gehouden worden in het laboratorium. Deze plakjes:
- Kloppen zoals het het van de patiënt;
- Bevatten alle celtypen die in een echt hart aanwezig zijn;
- Tonen ziekteprocessen die zich jarenlang hebben opgebouwd.
Dat maakt ze realistischer dan bijvoorbeeld diermodellen of stamcelkweken, die vaak nog te ‘jong’ zijn of de menselijke ziekte niet volledig kunnen nabootsen. Een belangrijk doel van Jort’s onderzoek was om vast te stellen: lijken deze weefselplakjes echt op het oorspronkelijke patiëntenhart? Uit zijn resultaten blijkt dat de grote ziektepatronen inderdaad overeenkomen. Dat maakt dit model veelbelovend voor toekomstig medicijnonderzoek.
Foto’s door Evert Doorn
Gentherapieën en mechanische belasting: nieuwe inzichten voor PLN!
Er zijn voor Jort’s onderzoek hartplakjes gemaakt van harten met PLN-R14del. Met dit model onderzocht Jort welke effecten verschillende gentherapieën hebben op patiëntweefsel, als stap richting mogelijke behandelingen. Daarnaast werkte hij samen met de TU Eindhoven, waar gekeken werd naar het effect van de mechanische krachten (stretch) op hartcellen. Het hart wordt bij elke slag blootgesteld aan mechanische krachten door het samentrekken en vullen van de kamers. Deze krachten nemen toe wanneer het hart meer bloed moet rondpompen, zoals bij inspanning en stress. Daaruit kwam een opvallende bevinding: hartcellen met de PLN-mutatie lijken gevoeliger te zijn voor mechanische belasting.
Dit zou gevolgen kunnen hebben voor de manier waarop de ziekte zich ontwikkelt en hoe behandelingen moeten worden afgestemd. Wat de impact van deze bevinding voor PLN-patiënten bij sporten en stress is op dit moment nog niet duidelijk. De onderzoeksgroepen van Joost Sluijter en Carlijn Bouten willen dit werk de komende jaren verder uitbreiden.
Waarom is dit zó belangrijk voor onderzoek naar PLN-R14del?
Medicijnen voor PLN-R14del testen is ingewikkeld. De huidige modellen waarmee we werken hebben namelijk ook beperkingen:
- Stamcellen zijn niet volledig volwassen;
- Diermodellen missen vaak menselijke ziekteprocessen;
- De ziekte ontwikkelt zich over vele jaren, wat moeilijk is na te bootsen in het lab.
Het model dat Jort onderzocht en ontwikkelde biedt daarom iets wat we hard nodig hebben: een realistisch, menselijk model waarop behandelingen getest kunnen worden. Dit helpt onderzoekers inschatten welke therapieën een kans hebben om daadwerkelijk aan te slaan bij patiënten.
Naast het opzetten van dit model werkt Jort ook mee aan biomarkers. Dit zijn meetbare signalen die nodig zijn om toekomstige klinische trials met PLN-patiënten goed vorm te geven. Jort biedt op allerlei manieren een waardevolle bijdrage aan PLN-projecten zoals de Health Challenge. Hij is sinds zijn masteropleiding al betrokken bij de missie. Het contact met voorzitter Pieter in die periode was voor hem het moment waarop hij voelde: “Hier kan ik iets doen dat écht impact heeft op patiënten”, vertelt Jort.
Wij zijn ontzettend trots op Jort en op het werk dat hij de afgelopen jaren heeft verzet. Zijn onderzoek vormt een belangrijke bouwsteen in de zoektocht naar een effectieve behandeling voor PLN. Gefeliciteerd, dr. Jort – namens alle collega’s van Stichting PLN!